Spis treści
- Czym dokładnie jest RWS?
- Dla kogo RWS jest najlepszym rozwiązaniem?
- 1. Osoby powyżej 40. roku życia
- 2. Pacjenci niekwalifikujący się do laserowej korekcji wzroku
- 3. Pacjenci oczekujący trwałego efektu
- 4. Osoby z zaawansowanymi wadami wzroku
- 5. Pacjenci z początkową zaćmą
- Nowoczesne technologie w RWS
- Przebieg zabiegu RWS
- Czy RWS ma wady?
Problemy ze wzrokiem dotykają coraz więcej osób. Choć okulary i soczewki są skuteczne, często bywają uciążliwe w codziennym użytkowaniu. Refrakcyjna Wymiana Soczewki (RWS) to trwała alternatywa, która może uwolnić pacjenta od konieczności noszenia okularów. Kiedy jednak ta metoda jest najlepszym wyborem?
Czym dokładnie jest RWS?
Refrakcyjna Wymiana Soczewki to zabieg chirurgiczny, polegający na usunięciu naturalnej soczewki oka i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową (IOL – Intraocular Lens). Choć procedura przypomina operację zaćmy, w przypadku RWS wykonuje się ją głównie w celach korekcyjnych, a nie leczniczych.
Warto zaznaczyć, że zabieg przeprowadzany jest ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym (kroplowym), a sam proces wymiany soczewki trwa zazwyczaj około 15–20 minut na jedno oko.
Zabieg RWS może skutecznie korygować różne wady wzroku, takie jak:
- krótkowzroczność (myopia) – nawet do -20 dioptrii
- nadwzroczność (hyperopia) – nawet do +10 dioptrii
- astygmatyzm – do 6 dioptrii
- prezbiopię (starczowzroczność)
Co więcej, dzięki nowoczesnym typom soczewek wewnątrzgałkowych, pacjent może uzyskać nie tylko dobrą ostrość widzenia na odległość, ale również komfort widzenia pośredniego (np. ekran komputera) oraz bliskiego (czytanie), co eliminuje potrzebę stosowania okularów do różnych czynności.

Dla kogo RWS jest najlepszym rozwiązaniem?
1. Osoby powyżej 40. roku życia
Eksperci rekomendują wykonywanie zabiegu RWS nie wcześniej niż po 40. roku życia w przypadku nadwzroczności oraz nie wcześniej niż po 50. roku życia w przypadku krótkowzroczności. W tym wieku naturalna soczewka oka zaczyna stopniowo tracić elastyczność, co prowadzi do trudności z widzeniem z bliska – to naturalny proces związany z prezbiopią (starczowzrocznością).
RWS pozwala nie tylko skorygować tę wadę, ale również – co niezwykle istotne – zapobiega przyszłemu rozwojowi zaćmy, ponieważ naturalna soczewka, która z wiekiem mętnieje, zostaje całkowicie usunięta. Jest to więc swoista „inwestycja w przyszłość” – jeden zabieg rozwiązuje dwa potencjalne problemy.
2. Pacjenci niekwalifikujący się do laserowej korekcji wzroku
Nie każdy może poddać się popularnym zabiegom laserowej korekcji wzroku, takim jak LASIK czy PRK. Czynniki dyskwalifikujące mogą obejmować:
- zbyt cienką rogówkę
- duże wady refrakcji (powyżej +5 lub -10 dioptrii)
- choroby rogówki
- zespół suchego oka
W takich przypadkach RWS często okazuje się bezpieczniejszą i trwalszą alternatywą, pozwalającą osiągnąć pożądane efekty bez ingerencji w rogówkę.
3. Pacjenci oczekujący trwałego efektu
RWS zapewnia długoterminowe rezultaty – wszczepiona soczewka nie zużywa się ani nie wymaga wymiany. W przeciwieństwie do lasera, który koryguje rogówkę, ale nie zatrzymuje procesu starzenia się oka, RWS daje trwały efekt na całe życie. Wiele osób po zabiegu nie musi już korzystać z okularów nawet do czytania, co znacząco poprawia komfort życia i poczucie niezależności.
4. Osoby z zaawansowanymi wadami wzroku
Wysoka krótkowzroczność czy nadwzroczność może być trudna, a nawet niemożliwa do skorygowania metodami laserowymi. RWS pozwala osiągnąć precyzyjną korekcję nawet w trudnych przypadkach, dzięki szerokiej gamie dostępnych mocy soczewek wewnątrzgałkowych.
5. Pacjenci z początkową zaćmą
Osoby z wczesnymi objawami zaćmy są dobrymi kandydatami do zabiegu RWS. W ich przypadku zabieg może jednocześnie rozwiązać problem początkowego zmętnienia soczewki i skorygować istniejące wady refrakcji.
Nowoczesne technologie w RWS
Współczesna medycyna oferuje różne rodzaje soczewek wewnątrzgałkowych, które mogą być dobrane indywidualnie do potrzeb pacjenta.
- Soczewki jednoogniskowe – zapewniają ostre widzenie na jedną odległość (najczęściej dal)
- Soczewki wieloogniskowe – pozwalają na ostre widzenie na różnych dystansach (dal, odległość pośrednia, bliż)
- Soczewki toryczne – korygują dodatkowo astygmatyzm
- Soczewki EDOF (Extended Depth of Focus) – zapewniają rozszerzoną głębię ostrości (ostre widzenie na dystansie do dali i odległości pośredniej)

Wybór odpowiedniej soczewki jest kluczowym elementem procesu kwalifikacji i zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, jego stylu życia oraz oczekiwań co do jakości widzenia po zabiegu. Dla przykładu osobie dużo czytającej zalecana może być inna soczewka niż osobie aktywnej fizycznie.
Przebieg zabiegu RWS
Zabieg RWS jest procedurą wysoce precyzyjną, obejmującą kilka etapów.
1. Kwalifikacja – szczegółowe badanie oka, pomiary biometryczne i dobór odpowiedniej soczewki
2. Przygotowanie – rozszerzenie źrenicy, znieczulenie miejscowe kroplowe
3. Wykonanie 3 mikroskopijnych nacięć – zaledwie 1,5–2,2 mm, które zwykle nie wymagają szwów
4. Usunięcie naturalnej soczewki – zazwyczaj metodą fakoemulsyfikacji (rozbicie ultradźwiękami)
5. Wszczepienie sztucznej soczewki – precyzyjne umieszczenie w torebce soczewki
6. Krótki okres rekonwalescencji – pacjent wraca do domu tego samego dnia
Warto podkreślić, że zabieg na drugie oko wykonuje się zwykle po około 2 tygodniach od pierwszego zabiegu, co pozwala na ocenę wyników i ewentualne jeszcze lepsze dostosowanie parametrów soczewki dla drugiego oka.

Czy RWS ma wady?
Jak każdy zabieg chirurgiczny, RWS wiąże się z pewnym ryzykiem – choć statystyki pokazują, że jest ono niewielkie (ryzyko poważnych powikłań wynosi mniej niż 1%).
Do możliwych powikłań należą m.in.:
- zapalenie wnętrza gałki ocznej (endophthalmitis) – bardzo rzadkie (około 1 na 1000 przypadków)
- odwarstwienie siatkówki – ryzyko wynosi około 2–3% u osób z wysoką krótkowzrocznością
- przejściowe odblaski świetlne i olśnienia
- uczucie suchości oka
- wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego
- nieidealna korekcja – u około 15% pacjentów pooperacyjna wada wzroku może być większa niż 0,5 dioptrii, co może wymagać dalszej niewielkiej korekcji laserowej
Dlatego tak ważne jest, aby zabieg był wykonywany przez doświadczonego specjalistę w dobrze wyposażonym ośrodku oraz poprzedzony dokładną kwalifikacją pacjenta. Większość pacjentów nie doświadcza żadnych poważnych powikłań, a komfort życia bez okularów znacząco przewyższa potencjalne ryzyko.

RWS to skuteczna i trwała metoda korekcji wzroku, szczególnie polecana osobom po 40. roku życia, z zaawansowanymi wadami refrakcji lub tym, którzy nie kwalifikują się do laserowej korekcji. Metoda ta nie tylko koryguje istniejące wady wzroku, ale również zapobiega rozwojowi zaćmy w przyszłości.